Okid Wishesha  ඕකිඩ් විශේෂ

 

සුන්දර මල් ලොව ආඩම්බරකාරිය ලෙස ඕකිඩ් හැඳින්විය හැකිය. නමුත් මල් වවන්නන් අතර ඕකිඩ් සඳහා ඇත්තේ විශාල කැමැත්තක්. විවිධ වූ වර්ණයන්ගෙන් හා විවිධාකාර හැඩ වලින් යුතු ඕකිඩ් විශාල සංඛ්‍යාවක් ඇත. නමුත් අපට එම ඕකිඩ් වර්ගයන් පිළිබඳව ඇත්තේ අල්ප වූ දැනුමකි. ඕකිඩ් සඳහා විශේෂ කැමැත්තක්් දක්වන මෙන්ම අළෙවිය සඳහා ඕකිඩ් වගා කරන ඔබට කැපුම් මල් ලෙස වැදගත් වන ඕකිඩ් ගණ පිළිබඳව දැනුවත් විය හැකියි.හඳුනාගත් ඕකිඩ් විශේෂ 19,000 ක් ඉක්මවා ඇති අතර ඒවා ගණ 750 කට වර්ග කර ඇත. විවිධ දේශගුණික තත්ත්ව මත ඕකිඩ් ගණ දේශයෙන් දේශයට වෙනස් වේ. ශී‍්‍ර ලංකාවට ආර්ථිකව වැදගත් වන ඕකිඩ් ගණ අතර ඩෙන්ඩෙ‍්‍රාබියම්, වැන්ඩා, ඔන්සිඩියම්, කැටලියා, පැලනොප්සීස්, සිම්බිඩියම්, ආදිය ප‍්‍රමුඛස්ථානයක් ගනී.ඩෙන්ඩෙ‍්‍රාබියම් ගණය (Genus - Dendrobium)නිවර්තන හා උපනිවර්තන ප‍්‍රදේශවල බහුල ලෙස ව්‍යාප්ත වී ඇති අතර තායිලන්තය, සිංගප්පූරුව හා හවායි ප‍්‍රධාන නිෂ්පාදන රටවල් වේ. ඕකිඩේසියේ කුලයට අයත් දෙවන විශාලතම ගණය වන මෙයට 1600 ට වඩා වැඩි විශේෂ සංඛ්‍යාවක් සහ දෙමුහුම් රාශියක් අයත් වන අතර සියල්ලම අපිශාක වෙයි.ඩෙන්ඩෙ‍්‍රාබියම් බහුපාදී වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරන අතර දිගු ව්‍යාජ බල්බ සහිතය. විවිධ දිගින් යුතු ව්‍යාජ බල්බ රෛසෝමය මත එකිනෙකට ළඟින් ඇහිරී ඇත. මෙම ගණයට අයත් ඇතැම් විශේෂයන් සදාහරිත අතර අනෙක්වා පතනශීලී වේ. පුෂ්ප මංජරිය ව්‍යාජ බල්බවල අග‍්‍රස්ථයෙන් හෝ දාර වලින් හට ගනී. කැපුම් මල් වගා කරුවන් අතර මෙම ගණය ප‍්‍රචලිතව ඇත්තේ දැකුම්කළු වර්ණ වලින් යුත් විශාල මල් සහිත දිගු පුෂ්ප මංජරි පැවතීමත්, මල්වල දිගු කල් පැවැත්මත්, මල් හොඳින් ඇසිරීමේ හා පහසුවෙන් ප‍්‍රවාහනය කිරීමට ඇති හැකියාවත්, ශාකයේ වේගවත් වර්ධනයත්, ඉක්මනින් පැළ විශාල සංඛ්‍යාවක් ලබා ගැනීමේ ඇති හැකියාවත් නිසාය.

 

ඩෙන්ඩෙ‍්‍රාබියම් මලෙහි ස්වභාවය හා රෝපණ කි‍්‍රයා පදනම් කරගෙන ඕකිඩ් ප‍්‍රධාන ආකාර 3 කට වර්ග කරයි.1. පැලනොප්සිස් දර්ශය (Phalaenopsis type)-මෙම දර්ශයේ මල් විශාලය. රවුම්ය. දලපත‍්‍ර හා මනි පත‍්‍ර එකිනෙක මත පිහිටමින් මල් සලඹ ආකාරයක් පෙන්නුම් කරයි. තනි එක් අක්ෂයක මල් 10 - 15 ක් පමණ හට ගන්නා අතර දම්, තද රතු, නිල් මිශි‍්‍රත රතු හා, සුදු ලෙස මල් විවිධ වර්ණ ගනී.2. කේන් දර්ශය (Cane type)-දිග ඒකාක්ෂ දරන අතර මල්වල දලපත‍්‍ර හා මනි පත‍්‍ර ඇඹරීම නිසා මකුළුවකුගේ ස්වරූපයක් ගනී, සුදු, රෝස, කහ, දම්, තැඹිලි, දුඹුරු, රතු හා ද්වි වර්ණ ලෙස මල්වල වර්ණය පුළුල් පරාසයක විහිදේ. මල් කිනිති වැඩි ප‍්‍රමාණයක් හට ගනී.3. අතරමැදි දර්ශය(Intermediate type)-පැලනොප්සිස් හා කේන් ආකාර වල දෙමුහුමකින් ලබා ගන්නා මෙම වර්ගය එම ආකාර දෙකෙහි අතරමැදි ලක්ෂණ පෙන්වයි. කැපුම් මල් ලෙස බහුලව වගා කරන අතර සෑම වර්ගයකම මල් දක්නට ලැබේ.වැන්ඩා ගණය (Genus - Vanda) -නිවර්තන ආසියාවේ විවිධ දේශගුණික තත්ත්ව යටතේ වගා කරයි. මෙයට අයත් විශේෂ 80 ක් පමණ හඳුනාගෙන ඇත. අඛණ්ඩ වර්ධනයක් සහිත ඒකපාදී ඕකිඩ් ගණයක් වේ.

 

වැන්ඩා ගණයේ ඕකිඩ් ප‍්‍රධාන ආකාර 3 කට වර්ග කරයි.1. පටි ආකාර පත‍්‍ර සහිත වැන්ඩාමෙම වර්ගයේ ඕකිඩ් වල පත‍්‍ර පළල් වන අතර පටි ආකාරයක් ගනී. මල් සියුම් වයනයක් සහිතය.2. නාලාකාර පත‍්‍ර සහිත වැන්ඩාමෙම ඕකිඩ් විශේෂයෙහි නාල ආකාරයට පත‍්‍ර වැඩී ඇත. එම පත‍්‍ර මාංශල වේ.3. අර්ධ නාලාකාර පත‍්‍ර සහිත වැන්ඩා

 

ඉහත සඳහන් කළ වැන්ඩා විශේෂ දෙක දෙමුහුම් කිරීමෙන් මෙම විශේෂය ලබා ගනී. එම නිසා ඉහත ආකාර දෙකෙහි අතරමැදි ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි.ඔනිසිඩියම් ගණය (Genus Oncidium) -මෙම ගණයට විශේෂ 750 ක් පමණ අයත් වන අතර ඒවා මධ්‍යම හා දකුණු ඇමෙරිකාවේ ව්‍යාප්ත ව ඇත. බහුපාදී වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරයි.කැටලියා ගණය (Genus Cattleya)-මධ්‍යම හා දකුණු ඇමෙරිකාවේ සම්භවය වී ඇත. බහුපාදී වර්ධනයක් සහිත අපිශාක වේ. මල් සුදු, රතු, කහ හා දම් පැහැයන්ගෙන් යුක්ත වේ.සිම්බිඩියම් ගණය (Genus Cymbidium)-ආසියාවේ හා පිලිපීනයේ සම්භවය වී ඇත. කැලිෆෝනියාව, ඕස්ටේ‍්‍රලියාව හා නිව්යෝක් ප‍්‍රධානව නිෂ්පාදනයන් සිදු කරයි. බහුපාදී වර්ධනයක් සහිතය. මෙම ගණයේ විශේෂයන්ගේ හා දෙමුහුම් වල මල් පිපීම සඳහා රාතී‍්‍ර උෂ්ණත්වය සෙන්ටිග්‍රේඩ් අංශක 10 පමණ විය යුතු වේ.පැලනොප්සිස් ගණය (Genus Phalaenopsia)-මෙම ගණයට අයත් විශේෂ 50 ක් පමණ හඳුනාගෙන ඇති අතර මේවා ඉන්දුනීසියාව, මැලේසියාව, පිලිපීනය යන රටවල බහුල ලෙස ව්‍යාප්ත වී ඇත. සුදු, රෝස හා වර්ණ දෙකම මිශ‍්‍ර වූ මල් ද දක්නට ලැබේ.