Kammulgaya කම්මුල්ගාය

 

කම්මුල්ගාය ද වයිරසක් මඟින් සෑදෙන රෝගී තත්ත්වයක්. ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්ෂයක් මඟින් පමණක් දැක බලාගත හැකි ඉතා කුඩා ක්ෂුද්‍ර ජීවියෙක් වන මෙම වෛරසය Mumps Virus ලෙස හැඳින්වෙනවා. පැපොල ‍රෝගයේ දී මෙන්, කම්මුල්ගාය රෝගය වැලඳුණ ‍රෝගියකු ගේ ද ප්‍රශ්වාස වාතය මඟින් සහ ස්පර්ශයෙන් තවත් කෙනකුට ‍ෛ‍වරසය ඇතුළු විය හැකියි.

 

* රෝග ලක්ෂණ මතු වන්නේ වෛරසය ශරීරගතවී කොපමණ කාලයකට පසුව ද?

යම් වෛරසයක් ශරීරගත වී රෝග ලක්ෂණ මතුවන තෙක් කාලය හඳුන්වන්නේ බීජෞසන සමය ලෙසයි. කම්මුල්ගාය සඳහා එම කාලය දින 17 - 28 ත් අතර වෙනවා. එම රෝගියකුගෙන් තවත් කෙනකුට රෝගය බෝ විය හැකි කාලය හැඳින්වෙන්නේ ආසාදිත සමය යනුවෙන්.



 

* කම්මුල්ගාය රෝගයේ ප්‍රධාන රෝග ලක්ෂණ මොනවාද?

‍රෝගයට හේතු කාරකවන වෛරසයෙන් ප්‍රධාන වශයෙන් ආසාදනය වන්නේ කනට යටින් සහ ඉදිරියෙන් පිහිටි පැරොටිඩ් නමැති ඛේට ග්‍රන්ථයයි. මෙහිදී මුහුණේ දෙපසම හෝ එක් පැත්තක ඛේට ග්‍රන්ථිය ඉදිමිය හැකියි. සමහර කෙනකුට යටි තල්ලේ පිහිටි ඌර්ධවහනුක ඛේට ග්‍රන්ථිය ද ආසාදනය වී ඉදිමිය හැකියි. කෙසේ වෙතත් මෙහි ප්‍රධාන රෝග ලක්ෂණය වන කනට යටින් පිහිටි පැරොටිඩ් නමැති ඛේට ග්‍රන්ථියේ ඉදිමුම ප්‍රදර්ශනය වීමට දින 3 ට පෙර හා, ඉදිමුම ඇතිවී දින 3 ක් ගෙවෙන තුරු රෝගියාගෙන් තවත් කෙනකුට රෝගය බෝ විය හැකියි.



 

* කම්මුල්ගාය රෝගියකු වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර සඳහා යොමු විය යුතු ද?

සමහර අයගේ කන අසල වෙනත් වසා ගැටිති ඉදිමීම නිසාත්, උගුරේ ආබාධ හා දන්තාබාධ නිසාත් කම්මුල්ගාය හා සමාන රෝග ලක්ෂණ මතුවිය හැකියි. ඒ පිළිබඳව සැකයක් තිබේ නම් නිවැරැදි ‍රෝග විනිශ්චයක් සඳහා වෛද්‍යවරයකු වෙත යොමු වීම වඩාත් සුදුසුයි. මීට අමතරව වෙනත් සංකූලතා මතුව තිබේ නම් වෛද්‍යවරයකු වෙත යොමු විය යුතුයි‍.



 

* එම සංකූලතා මොනවාද?

කම්මුල්ගාය වැලඳුණු රෝගියකු රෝගය සෑදී දින 10 ක් පමණ ගිය පසු අධික හිසරදයක්, උණ සහ බෙල්ලේ කැක්කුමක් ඇති වේ නම්, ඊට හේතුව එම වෛරසය මොළයට ඇතුළු වීම නිසා ඇති වූ Encephalitis හෝ Meningitis නම් මොළයේ ආසාදනය විය හැකියි. ඒ වගේ ම එම වෛරසය මගින් අග්න්‍යාශය, ඩිම්බ කෝෂ, හෘදය, පියයුරුවල ක්ෂීර ග්‍රන්ථි, අක්මාව හා හන්දිපත් ආසාදනය විය හැකියි. එය ඉතාම කලාතුරකින් සිදුවිය හැකි දෙයක්. එවැනි අවස්ථාවක් එම ඉන්ද්‍රිය ප්‍රදේශයේ වේදනාවක් ඇතිවිය හැකියි. එවැනි සංකූලතා ඇති ව‍ූ වහාම සුදුසු වෛද්‍යවරයකු වෙත යොමු වීම අත්‍යවශ්‍යයයි.



 

* කම්මුල්ගාය වැලදුණ පිරිමි අය වඳ බවට පත්වෙනවාද?

එසේ විය හැකියි. එහෙත් ඉතාම කලාතුරකින්. ඊට හේතුව කම්මුල්ගාය සාදන වෛරසය වෘෂණ කෝෂවලට ද හානි කිරීමයි. කෙනෙක් වඳ බවට පත් වන්නේ එම වෛරසය නිසා වෘෂණ කෝෂ දෙකම විනාශ වූයේ නම් පමණයි. ඒ නිසා කම්මුල්ගාය වැලඳුණ රෝගියකු වෘෂණ කෝෂ ඉදිමුම හා වේදනාව ඇති වුවහොත් වහාම වෛද්‍යවරයකු වෙත යොමු විය යුතුයි.



 

* කම්මුල්ගාය රෝගයට ඖෂධ ප්‍රතිකාර තිබෙනවාද?

මෙම රෝගය සඳහා තවම ප්‍රතිජීවක ඖෂධ සොයාගෙන නොතිබුණත් එය වළක්වා ගැනීමට ප්‍රතිශක්තිකරණ එන්නතක් තිබෙනවා. එය MMR හෙවත් ‘Mumps Measles and Rubella’ නමින් හඳුන්වන එම එන්නත කම්මුල්ගාය, සරම්ප හා රුබෙල්ලා යන රෝග තුනම වළක්වා ගැනීම සඳහා නිපදවූවක්. වයස අවුරුද්ද ඉක්මවූ අයට එන්නත ලබාදිය හැකි අතර ‍ගර්භණී කාලයේදී හෝ උණ රෝගයකින් පෙළෙන විට දී, ප්‍රතිශක්ති ඌනතා රෝගයකින් පෙළෙන අවස්ථාවන් හිදී එම එන්නත ලබා නොදිය යුතුයි. මීට අමතරව කම්මුල්ගාය පමණක් වැළැක්වීම සඳහා අවශ්‍ය නම් Mumps Vaccine එන්නත ද ලබා දිය හැකියි.



 

* කම්මුල්ගාය රෝගියකුට නිවෙසේදී කළ හැකි හෙදකම් මොනවාද?

එවැනි රෝගියකු උණ සහ වේදනාවෙන් පෙළේ නම් එය සමනය කිරීම සඳහා පැරසිටමෝල් වැනි ඖෂධයක් ලබාදිය හැකියි. ආහාර සැපීමේදී ඛේට ග්‍රන්ථවල වේදනාවක් ඇතිවිය හැකි නිසා එවැනි රෝගියකුට දියර ආහාර වර්ග වඩාත් සුදුසු ය. උදාහරණ ලෙස කැඳ, කිරි සහ දියර පාන වර්ග. මීට අමතරව බිත්තර, කේක්, බනිස් සහ හොඳින් තැම්බූ නිවුඩු බත් වැනි පහසුවෙන් හැපෙන ආහාර දීම ද වරදක් නොවේ.

කම්මුල්ගාය රෝගීන්ගේ මුඛයෙහි වියළි බව නැති කිරීමට නිතර කට‍ සේදීමෙහි ද වරදක් නැත. රෝගියාගේ කම්මුල් වේදනාකාරී නම් මද ‍රස්නය ඇති වතුරින් තැවීමෙන් සහනයක් ලද හැකියි.


 

* කම්මුලෙහි ඉදිමුම අඩු කිරීම සඳහා සමහර අය අලිහක්ක උරචිචි කර ගෑම, සුදු රෙදි කඩක නිල් කුඩු දියකර සමමත ආලේප කිරීම ආදී දේ සිදුකරනවා. මේවා අහිතකරද?

අතීතයේ සිට පැවත එන මෙම ක්‍රමවේදයන් ගේ වරදක් හෝ අගුණයක් නොපෙනුණත් රෝගය සුව කිරීම සඳහා එහි ඇති සුවිශේෂත්වයක් ද නෑ. එහෙත් කම්මුල්ගාය සැදුණ කෙනෙකු ගේ සම්මත යම් වර්ණයක් ආලේප කිරීමෙන් ඔහු බෝවෙන රෝගයකින් පෙළෙන බව අන් අයට සන්නිවේදනය කළ හැකියි. එමෙන් ම අලිහක්ක ‍උරච්චි කර ආලේප නොකළ ද කම්මුල් ඉදිමීම දින හතරකින් පමණ සුව වෙනවා.



 

* කම්මුල්ගාය රෝගීන් ද දින හතකින් නැහැවිය යුතු බව ‍පවසනවා. මෙහි ඇත්ත නැත්ත කුමක්ද?

කම්මුල් ඉදිමී තිබීම ස්නානය නොකර සිටීමට ‍ෙහ්තුවක් ලෙස සැලකිය යුතු නොවෙයි. එහෙත් රෝගියාට අධික උණක් තිබේ නම්, තෙහෙට්ටු ගතියක් දැනේ නම් නැහැවීම සුදුසු වන්නේ නෑ. අපහසුතාවක් නොවේ නම් ස්නානය සඳහා හරියටම දින 7 ක් යනතුරු සිටීම අවශ්‍ය වන්නේත් නෑ. ඒ වගේ ම සමහර රෝගීන් දත් මැදීමට, කට සේදීමට අපහසු යැයි අපිරිසිදුව, නිදාගෙන ම සිටීමට උත්සාහ කරනවා. එසේ අපිරිසිදුව සිටීම නිසා ද රෝගය සුව වීමට කල් ගත විය හැකියි. ඒ නිසා අපහසු වුව ද නිතර කට සෝදා පිරිසිදුව තබා ගත යුතුයි.